شمس‌الدین محمد بن علی سمرقندی، ملقب به «تاج‌الشعرا» و مشهور به «سوزنی سمرقندی»، یکی از برجسته‌ترین شاعران هجوگوی قرن ششم هجری قمری است. او در نخشب (نسف)، واقع در نزدیکی سمرقند، متولد شد و در سال ۵۶۲ یا ۵۶۹ هجری قمری در سمرقند درگذشت.

سوزنی در شعرهای خود خود را به نام‌های «محمد»، «عمر» و «بوبکر» معرفی کرده و خود را ملقب به «حکیم سوزنی» دانسته است. پدرش، مسعود، نیز شاعری با تخلص «سلمان فارسی» بود که احتمالاً تأثیر زیادی بر گرایش او به شعر و هجو داشته است.

او در جوانی برای تحصیل به بخارا رفت و در آنجا به فراگیری علوم دینی و تفسیر و حدیث پرداخت. سپس به نخشب و سمرقند بازگشت و به حرفه سوزن‌گری مشغول شد. به همین دلیل، تخلص «سوزنی» را برگزید.

سوزنی سمرقندی به عنوان یکی از شاعران برجسته هجوگوی زبان فارسی شناخته می‌شود. او در دیوان خود به بررسی مسائل اجتماعی و تاریک دوران خود پرداخته است. دیوان او شامل هزلیات و اشعار جدی است که توسط ناصرالدین شاه حسینی تصحیح و منتشر شده است.