پل نیزان سی و پنج ساله بود که در بهار ۱۹۴۰، در نبردهای حوالی دنکرک، کشته شد. او همکلاسی و دوست نزدیک ژان پل سارتر در دانشسرای عالی پاریس بود، با «عدن عربی» و جزوهٔ تند «سگهای نگهبان» در نقد فلسفهٔ دانشگاهی نامآور شد و سالها عضو حزب کمونیست فرانسه ماند، تا آنکه در ۱۹۳۹، پس از پیمان آلمان و شوروی، از حزب کناره گرفت. «آنتوان بلوایه»، منتشرشده در ۱۹۳۳، نخستین رمان اوست.
قهرمان رمان پسر روستازادهای است که پدرش باربر راهآهن شده بود. آنتوان در مدرسهای فنی درس میخواند، در راهآهن جایی بالاتر از پدر مییابد و پلهپله تا ریاست دپوی راهآهن در شهر تور و جایگاهی در میان بورژوازی محلی بالا میرود. این صعود بهایی دارد. آنتوان هرچه در سلسلهمراتب شرکت پیشتر میرود، از کارگرانی که از میانشان آمده دورتر میشود، و نیزان زندگی او را همچون عمری مینگارد که در کار و آداب طبقهای تازه فرسوده شده است. نیزان برای ساختن این چهره از کارنامهٔ پدرش، که او هم در راهآهن کار کرده بود، مایه گرفت.
ترجمهٔ فارسی کتاب را عبدالله کوثری، که بعدها بیشتر با برگردان رمانهای امریکای لاتین شناخته شد، در ۱۳۶۳ در نشر آگاه منتشر کرد. نام نیزان پس از جنگ مدتی در سایه ماند؛ بیست سال پس از مرگش، سارتر با مقدمهای بلند بر چاپ تازهٔ «عدن عربی» او را دوباره به خوانندگان فرانسوی شناساند.
دیدگاه کاربران