پائولو فریره، آموزگار برزیلی، در دههٔ ۱۹۶۰ با برنامههای سوادآموزی برای کشاورزان و کارگران شمال شرقی برزیل شهرت یافت؛ برنامههایی که در آنها یادگیری خواندن و نوشتن با گفتوگو دربارهٔ زندگی واقعی خود آموزندگان پیوند میخورد. پس از کودتای نظامی ۱۹۶۴ زندانی و ناچار به ترک کشور شد و «آموزش ستمدیدگان» را در سالهای تبعید در شیلی نوشت.
محور کتاب نقد چیزی است که فریره آن را آموزش «بانکی» مینامد: الگویی که در آن معلم دانش را مانند پول در ذهن شاگردان «واریز» میکند و شاگرد فقط گیرنده و انباشتکنندهٔ منفعل است. به باور او این شیوه، ستمدیدگان را به پذیرش وضع موجود عادت میدهد. در برابر آن، آموزشی «مسئلهمحور» و مبتنی بر گفتوگو را پیشنهاد میکند که در آن معلم و شاگرد با هم میآموزند و آموزنده به آگاهی انتقادی دربارهٔ موقعیت اجتماعی خود میرسد.
ترجمهٔ فارسی کتاب را احمد بیرشک و سیفالله داد انجام دادهاند و انتشارات خوارزمی در ۱۳۵۸ چاپ کرد. «آموزش ستمدیدگان» امروز از پرارجاعترین آثار فلسفهٔ آموزش و پرورش است و ردپای آن را در جنبشهای آموزش مردمی آمریکای لاتین، آفریقا و آسیا میتوان دید.
دیدگاه کاربران